Ikastolak Euskadin
Ikastolen
mugimendua hainbat eta hainbat euskaltzale borondate onekoen ahalegin eta
beharretan oinarritu, eutsi eta iraun dau. Hasieran ikastolak era autonomoan
sortu ziran, ia-ia koordinaketa barik. Baina bultzatzaile taldeen
solidaritateari esker, errotu eta indartuz joan ziran.
1965ean, Euskalerrian 29 ikastola egozan; 70ean 103 eta 80an 242raino
gehitu ziran.
Bizkaiako kasuan, bereziki, euskal eskolen lehen aztarnak 1896an
aurkitu daitekez. Resurrección María de Azkuek,
Ikastetxea izenaz ezagutzen doguna sortu eban. Geroago, 1908 eta
1914 bitartean, Bilbon beste eskola batzuk ere sortu ziran.
Ikastolen sorkuntza eta ondorengo garapenaren mugimendua ulertzeko
ukaezina da azpimarratzea Euskal Eleizak izan dauan garrantzia
norberaren ideia sozio-kulturalen eraikuntza eta defentzan. Apurka
apurka ikastolek euskera hutsean lan egin behar ebela defendatzen
eban ideia zabalduz eta indartuz joan zan baina, baita kristau printzipioetan
oinarritutakoa izatearena be.
Goian aipatutako ezaugarriak dauzan ikastetxe baten adibide argia
Begoñazpi ikastola dogu. Begoñazpik bere bidea pausuz
pausu egin dau, presaka noraezean ez da ibili, baina ez dau bidean
loak hartu. Filosofia konkretu baten inguruan oinarritu eta gorpuztu
da baina beti beste filosofienganako errezpetua erakutsiz: baldintza, fede
kristauan oinarritutako hezkuntza euskeraz izatea izan da baina
beti be geure dialektoan, BIZKAIERAZ.
Ikastolek orokorrean eta Begoñazpik partikularrean, lehen
pausuak isilpean emon behar izan ebezan,orduan legeak onartzen
eban hizkuntza bakarragaztelera zan eta. Egoera halakoa
zala, eleizaren ezikusi eta babesari esker lehen Ikastolak gorpuzten joan
ziran.